Contact

SITE urban development

Gedempt Hamerkanaal 91
1021 KP Amsterdam
T +31 20 6231 459 E info@site-ud.nl


Concept_Binnenstad_1

Single: de nieuwe hoeksteen van de samenleving?

23 March 2018
Gebiedsontwikkeling

In deze tijd, rond de verkiezingen, is woningbouw in veel gemeenten een belangrijk thema: de huizencrisis domineert lokale headlines. Boven die headline verschijnt dan vaak een foto van een jong gezin in een nieuwbouwwijk, poserend voor hun casco rijtjeswoning die ze anderhalf jaar geleden van papier hebben gekocht en die nu bijna af is. “Gezinnen verlaten de stad en zitten wat betreft de huizenmarkt hopeloos in de knel”, is de boodschap. De single daarentegen viert hoogtij in de stad, maar de discussie van een nieuwe VINEX-periode wakkert ook weer aan. Bij dat tweede hebben wij onze grote twijfels.

Nederlandse huishoudens worden steeds kleiner. Het aantal één- en tweepersoonshuishoudens ligt op zo’n 71% en zal de komende jaren verder toenemen. Supermarkten spelen hier op in met kleine porties en verpakkingen. De city-winkels groeien ten koste van de XL-formules. Voor gemak dichtbij huis. Ook auto’s worden steeds compacter en delen we met elkaar, en  in het werken zijn ‘klein’ en ‘flexibel’ de toverwoorden. De single is in opmars en dat betekent veel voor onze steden. Maar zijn wij als stadsmakers ons wel voldoende bewust van het grote single issue in onze huishoudens.

Klein, flexibel vs nieuwe VINEX-periode
De woningmarkt lijkt zich nu ook aan te passen aan deze kleinere trend. Vooral in de grote steden zien beleggers kansen in compacte huurconcepten. Vaak met een aanvullende diensten die de grens tussen privé, collectief en openbaar doen vervagen, en zich focussen op gemak en service. Vooral gericht op een jonge en dynamische doelgroep. Maar toch is er de laatste tijd weer de roep om grootschalige uitleggebieden en ruimte voor gezinnen die de stad uit gejaagd worden. Minister Ollongren pleit voor meer bouwen aan ‘de randen van de stad’. Gloort er hiermee een nieuwe VINEX periode aan de horizon? Dat lijkt ons niet verstandig.

Liever Flexwonen
In het domein van de single issue gaan twee dominante trends schuil: de happy jonge single en de alleenstaande senior. De groei van de kleine huishoudens voor de komende jaren is het sterkst in de seniorengroep. Tegelijkertijd blijft die groep massaal wonen in de gezinswoning waar ze hun kinderen hebben grootgebracht. Deze groep woont dus in de eengezinswoningen in stedelijke buitenwijken, terwijl onze gezinnen klem zitten op de woningmarkt.

Zouden we daarom niet volop moeten inzetten op de grootschalige woningruil? De grote woningmarktplaats en swapwonen? Is de nieuwe VINEX-opgave – zoals sommigen het ons doen willen voorspiegelen – niet eerder een flex-opgave? In de hausse van kleine woningen die op dit moment in steden (vooral voor jongeren) worden gebouwd kunnen we beter alvast “levensloopbestendig” inbouwen. Zodat de jonge Friends-woningen van nu, ook kunnen worden opgevolgd door oudere Friends. Om in de TV-vergelijking te blijven: kunnen de Friends-woningen van nu de Golden Girls-woningen van straks zijn?

Ontwikkeling eenpersoonshuishoudens:

In de oplossing van flexwonen zit ook direct het lastige van de Nederlandse woningmarkt: waar woning aan- en verkoop een individuele zoektocht is, zou voor het toenemende single issue juist een collectieve aanpak de oplossing kunnen bieden. Het verruilen van een eengezinswoning in een buitenwijk voor een huurappartement in de buurt of in de stad is voor ouderen meestal geen logische financiële keuze. Maar de vraag is of wij met een nieuwe VINEX-achtige opgave voor gezinnen niet een veel groter probleem creëren dat de generatie na de babyboomers uiteindelijk veel meer gaat kosten. Het optellen van alle individuele belangen nu leidt tot een uitkomst die ongewenst is voor de samenleving straks.

Minister van de stad of wethouder voor de single
De minister van het gezin is geen blijvertje gebleken, en ook een minister van volkshuisvesting hebben we niet meer. En dat terwijl de kranten weer vol staan met verhalen over gezinnen die de stad verlaten omdat ze er geen geschikte woning kunnen vinden. Wij zouden graag een minister van de stad en een wethouder voor de single verwelkomen om de grote flexopgave in de woningmarkt in goede banen te leiden.

Door: Wouter Onclin en Oedsen Boersma

Terug naar overzicht

Recent project

Voorbij de Winkelstraat